Πράγματι, έχει υπάρξει δημόσια συζήτηση και ερωτήσεις προς την κυβέρνηση σχετικά με τις αναθέσεις έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Ελλάδα 2.0) στον τομέα της πληροφορικής και τεχνολογίας.
Συγκεκριμένα:
Έχει τεθεί θέμα για τη φερόμενη ανάθεση μεγάλου μέρους των έργων, συνολικού προϋπολογισμού που αναφέρεται περίπου στα 2,5 δις ευρώ, σε έναν περιορισμένο αριθμό εταιρειών (περίπου 10) του κλάδου πληροφορικής και τεχνολογίας.
Αυτές οι αναθέσεις έχουν γίνει αντικείμενο κοινοβουλευτικού ελέγχου (μέσω επίκαιρων ερωτήσεων), όπου ζητήθηκαν στοιχεία και διευκρινίσεις για τη διαφάνεια και τον κίνδυνο συγκέντρωσης των έργων σε λίγες εταιρείες.
Επίσης, υπήρξαν αναφορές για έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και αιφνιδιαστικούς ελέγχους της Επιτροπής Ανταγωνισμού στον κλάδο πληροφορικής για πιθανή οριζόντια σύμπραξη νόθευσης δημόσιων διαγωνισμών (bid-rigging).
Συνεπώς, η πληροφορία ότι οι επιδοτήσεις/αναθέσεις έργων (και όχι επιδοτήσεις με τη μορφή voucher, όπως αυτές για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που απευθύνονται σε μεγάλο αριθμό δικαιούχων) συγκεντρώθηκαν σε 10 εταιρείες είναι ένα θέμα που έχει απασχολήσει την πολιτική και δημοσιογραφική επικαιρότητα και έχει τεθεί ως ερώτημα προς την κυβέρνηση, αλλά δεν αφορά απαραίτητα "απευθείας ανάθεση" για όλο το ποσό και όλα τα έργα. Ωστόσο, η συγκέντρωση μεγάλου όγκου έργων στον κλάδο της πληροφορικής σε ένα μικρό σύνολο εταιρειών είναι το κεντρικό σημείο της αμφισβήτησης.
Διάκριση μεταξύ "Επιδότησης" και "Ανάθεσης Έργου"
Είναι σημαντικό να γίνει η εξής διάκριση:
Επιδότηση / Voucher για ΜΜΕ: Το Ταμείο Ανάκαμψης χρηματοδοτεί και προγράμματα ψηφιακού μετασχηματισμού για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ), όπου οι δικαιούχοι (ΜΜΕ) λαμβάνουν voucher για να αγοράσουν ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες από ένα μητρώο εγκεκριμένων προμηθευτών. Σε αυτά τα προγράμματα, η ενίσχυση διασπείρεται σε χιλιάδες επιχειρήσεις.
Ανάθεση Έργων Δημόσιου Ψηφιακού Μετασχηματισμού: Η συζήτηση για τις 10 εταιρείες αφορά κυρίως τα μεγάλα έργα ψηφιακού μετασχηματισμού για το Δημόσιο, τα οποία ανατίθενται μέσω διαγωνισμών ή άλλων διαδικασιών (απευθείας αναθέσεις;) σε αναδόχους εταιρείες πληροφορικής. Εκεί έχει επικεντρωθεί η κριτική για τη συγκέντρωση των αναθέσεων.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα και τις ερωτήσεις της αντιπολίτευσης, οι 10 ελληνικές εταιρείες που φέρεται να έλαβαν συνολικά 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) μέσω δημόσιων διαγωνισμών για έργα πληροφορικής και τεχνολογίας — και οι οποίες βρίσκονται στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) και της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού — είναι οι εξής:
📡 Εταιρείες Τηλεπικοινωνιών:
- Cosmote
- Vodafone
- Nova
💻 Εταιρείες Πληροφορικής και Λογισμικού:
- Byte
- Uni Systems
- Netcompany-Intrasoft
- Space Hellas
- Cosmos Business Systems
🧠 Εταιρείες Συμβούλων:
- Toolbox
- Active
Οι έρευνες αφορούν καταγγελίες για αντιανταγωνιστικές πρακτικές, όπως προσυμφωνημένες συμμετοχές σε διαγωνισμούς, μονοπώληση έργων, και υπερκοστολογήσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι εταιρείες αυτές κέρδισαν συμβάσεις για πάνω από 600 έργα μεταξύ 2020 και 2023, με ελάχιστο ανταγωνισμό — σε πολλές περιπτώσεις υπήρχε μόνο μία προσφορά ανά έργο.
Οι βασικές συμβάσεις που ανέλαβαν οι κορυφαίες εταιρείες πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης περιλαμβάνουν έργα στρατηγικής σημασίας για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου. Ακολουθούν τα πιο σημαντικά έργα ανά εταιρεία:
🟦 ΟΤΕ (Cosmote)
- Αναβάθμιση τεχνολογικής υποδομής μονάδας 5 του 112 (ΕΣΚΕΔΙΚ) – 62,5 εκατ. €
- Συμφωνία προμήθειας και συντήρησης αδειών Microsoft – 46,58 εκατ. €
- Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας (με Byte) – 36,95 εκατ. €
- Έξυπνες Γέφυρες Περιφερειών (με Globiled και ΤΕΡΝΑ) – 96,96 εκατ. €
- Ψηφιοποίηση αρχείων του ΕΣΥ – συμμετοχή σε έργο 95 εκατ. €
- Ψηφιοποίηση δεδομένων Υπουργείου Δικαιοσύνης – 78,35 εκατ. €
- Εκπαιδευτικό λογισμικό για Εργαστήρια Ψηφιακών Δεξιοτήτων Στρατού – 48,48 εκατ. €
🟨 Nova / Nova ICT
- Ολοκληρωμένο σύστημα φροντίδας ογκολογικών-αιματολογικών ασθενών – 29,38 εκατ. €
- Συμμετοχή σε:
- Ψηφιοποίηση αρχείων ΕΣΥ
- Ψηφιοποίηση Υπουργείου Δικαιοσύνης
- Εκπαιδευτικό λογισμικό Στρατού
🟥 Byte
- Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας (με ΟΤΕ) – 36,95 εκατ. €
🟩 Uni Systems
- Συμμετοχή σε:
- Ψηφιοποίηση αρχείων ΕΣΥ
- Εκπαιδευτικό λογισμικό Στρατού
🟧 Netcompany-Intrasoft
- Συμμετοχή σε:
- Ψηφιοποίηση αρχείων ΕΣΥ
- Ψηφιοποίηση Υπουργείου Δικαιοσύνης
🟥 Vodafone
- Συμμετοχή σε:
- Ψηφιοποίηση αρχείων ΕΣΥ
- Εκπαιδευτικό λογισμικό Στρατού
🟨 Active Computer
- Συμμετοχή στο έργο:
- Εκπαιδευτικό λογισμικό Στρατού
